1916 Í lok janúar getur Arthur
þess að hafi hann byrjað að vinna að "Lífi í sigri", riti
eða bók sem hann gaf út. Um svipað leyti er barnið veikt aftur en
hressist fljótlega.
Hann fær yndisleg bréf frá safnaðarsystkinunum á Sjónarhæð sem þrá mjög
heimkomu fjölskyldunnar allrar. Þau eru að reyna að koma saman en
kvarta yfir hve fáir komi og telja að það muni breytast undir hans
forystu. Reyndar var það þannig að fólk fór mikið úr bænum og út
á land að leita sér að atvinnu yfir sumarið svo það tók sinn tíma
að koma samkomunum í gang aftur að haustinu.
Heimferð
Jeg ætlaði að koma heim snemma 1916, en var ekki fullviss um, hvort jeg
gæti fengið leyfi til að fara út úr landinu, þar sem jeg hafði heyrt að
margir, sem vildu fara til útlanda, hefðu ekki fengið vegabrjef.
Menn þurftu að fá meðmæli frá dómara í þeirri borg, sem þeir dvöldu í,
og senda það ásamt umsókn sinni um vegabrjefið. Jeg var svo
heppinn að þekkja vel háttsettan borgara í Portsmouth, sem hafði verið
sjóforingi á yngri árum sínum, en nú um langa tíð fengist við
kristilega starfsemi þar í borginni. Þessi maður hafði hlustað á
alt, sem jeg sagði frá Íslandi, með miklum áhuga, og hafði látið
í ljós löngun sína til að heimsækja "sögueyjuna". Hann skrifaði
dómara, sem hann var persónulega kunnugur og hvatti hann til, að greiða
veg minn alt hvað hann gæti. Þegar jeg mæti fyrir rjettinum, til
að útskýra hvers vegna jeg vildi fara af landi burt, var mjer tekið
framúrskarandi vel, og dómararnir tveir, sem þar sátu á dómstóli, gáfu
mjer meðmæli tafarlaust og sá sem vinur minn hafði skrifað kallaði upp,
svo allir heyrðu: "Jeg öfunda yður, herra minn, af starfi því, sem þjer
hafið í huga að framkvæma!"
Eftir fáa daga, fjekk jeg vegabrjef mitt og vissi að nú var mjer óhætt að hefja ferð mína, að því er snerti "hið opinbera".
Af því að jeg bjóst við að fara með "Goðafossi" frá Leith þ. 22. marts
og jeg þurfti að koma víða við á leiðinni til Leith fór jeg á stað þ.
7.marts frá heimili okkar í Southsea. Sjaldan kemur snjór svo
sunnarlega á Englandi, en þegar jeg fór af stað gerði mikla hríð, og
hafði jeg ekki sjeð aðra eins allan þann tíma er jeg dvaldi á
Englandi. Það reynir æfinlega á, að skilja við þá, sem manni eru
kærastir á jörðu, en í þetta sinn, er ferðir og samgöngur voru allar
svo óvissar, var það hjer um bil óbærilegt. En jeg fól ástvini
mína í Drottins hönd í því trausti, að við mundum brátt sameinast aftur
á Íslandi, enda varaði skilnaðurinn ekki lengur en fimm mánuði.
Sama kvöldið átti jeg að halda fyrirlestur í Norður-Lundúnum, og eftir
þriggja daga dvöl í höfuðborginni hjelt jeg norðvestur til
Birmingham. Þar átti jeg að tala á stórri eftirmiðdagssamkomu, og
jeg kom til bæjarins í tæka tíð, en þurfti þó að fara á stað, að
samkomunni lokinni, ennþá lengra, til stórbæjar, sem heitir Bolton, sem
jeg hafði löngu lofað að heimsækja. Jeg náði þeim stað, þar sem
jeg átti að gista, um miðnætti. Söfnuðurinn, sem hafði boðið mjer
til sín, var mjög stór og virtist mjer hann hafa víðtækari starfsemi og
ötulli starfsmenn, en nokkur annar söfnuður, sem jeg hefi kynst á
ferðum mínum. Fáir meðlimir hans munu hafa verið iðjulausir,
allir virtust taka einhvern þátt í hinni margháttuðu starfsemi
safnaðarins. Jeg talaði á fimm samkomum þennan dag, en varð þó að
sleppa sunnudagaskólanum, þar sem voru um 600 börn. Söfnuður
þessi hefir nefnilega ekki aðeins einn stóran sal, heldur fimm eða sex
minni sali í sömu stóru byggingunni, og hefir t.d. á meðan á
barnaguðsþjónustunni stendur, samkomu fyrir karlmenn, aðra fyrir
kvennmenn o.s.frv. Miðdegisverðar neytti jeg þar á staðnum, ásamt
mörgum starfsmönnum, því að ekki var tími til að fara burtu til
þess. Jeg var meir en lítið þreyttur, þegar þessi dagur var á
enda, en hefi margar sælar endurminningar um það ágæta fólk, sem jeg
kyntist þar.
Þaðan fór jeg austur til Sheffield, - bæjarins, þar sem hnífar og
alskonar vörur úr stáli eru smíðaðar, - til þess að finna einn aldavin
minn, sem var tollgæslumaður þar. Hafði hann beðið mig að halda
fyrirlestur fyrir söfnuðinum, sem hann var í.
Þar frjetti jeg að "Goðafoss" mundi ekki fara til Leith á áætlunardegi,
heldur, ef til vill miklu seinna. Sá jeg nú eftir, að hafa flýtt
mjer svo, að fara frá fólki mínu, en hjelt samt áfram til
Glasgow, þar sem jeg hafði lofað að halda nokkra fyrirlestra. Þar
hitti jeg marga góða vini, sem jeg kyntist á fyrri ferðum mínum, og
hjelt fyrirlestra eða prjedikaði nærri því á hverju kvöldi í rúmlega
hálfan mánuð, annað hvort í sjálfri borginni eða í bæjum skammt frá
henni.
Eitt sunnudagskvöld var jeg beðinn að prjedika í einum af hinum
stærstu samkomusölum í borginni. Þar er margháttuð kristileg
starfsemi, sem var stofnuð til að halda áfram starfi því, sem Moody,
ameríski trúboðinn alkunni, byrjaði þar í borginni fyrir fjörutíu
árum síðan. Það var óvenjulega mikil hríð það kvöld, en þó komu
um 1500 manns saman, af öllum stjettum mannfjelagsins. Í góðu
veðri koma stundum 2000. Menn veittu sjerlega góða eftirtekt og
var auðsjeð, að þeir höfðu komið þrátt fyrir óveðrið af innilegri
löngun eftir að heyra Guðs orð. Er það ætíð mikil ánægja að
prjedika fyrir slíkum.
Frá Glasgow fór jeg til Edinborgar, þar sem jeg á tengdafólk, en
þar sem "Goðafoss" átti ekki að fara fyr en tíu dögum seinna, hafði jeg
lofað að fara til Aberdeen, á austurströnd Skotlands, og prjedika
síðasta sunnudaginn, sem jeg var á Skotlandi, og halda fyrirlestur á
mánudaginn.
Þegar jeg kom til Edinborgar aftur, heyrði jeg að
Zeppelínloftför þýsk hefðu heimsótt borgina og varpað
nokkrum sprengikúlum niður á íbúana. Þeir höfðu eyðilagt nokkur
íbúðarhús og drepið nokkrar fjölskyldur. Eitt spellvirki þeirra
mun hafa glatt Goodtemlara, því ein sprengikúlan lenti á "whisky"-
verksmiðju og eyðilagði hana svo, að varla mun hún geta framleitt
áfengi í langan tíma. Gerði óvinurinn á þann hátt beinlínis
gagn.
Ein sprengikúlan lenti á húsinu, þar sem afgreiðsla íslenska
eimskipafjelagsins er og sýndi afgreiðslumaðurinn mjer skemmdirnar, sem
hún hafði gert. Hafði hún brotið vatnspípu á einum stað, svo að
vatnið bunaði um alla skrifstofuna. Talsímasambandið var líka
slitið. Kúlan hafði fallið beint niður í gegnum fleiri loft og
gólf og voru kringlótt göt eftir hana, fimm eða sex þuml. að þvermáli,
minnir mig.
Loksins stigið á skip
Kvöldið áður en skipið átti að fara, fór jeg um borð ásamt skrifara
mínum, sem hafði komið sama daginn frá Lundúnum. Skipakvíarnar
voru í kolsvarta myrkri, en lögregluþjónn leiddi okkur að þeirri kví,
sem "Goðafoss" lá við. Embættismaður nokkur kom þá til að skoða
vegabrjef okkar og farangur. Það var skemmtilegt og ánægjulegt að
heyra íslensku aftur, eftir svo langan tíma, og hitta nokkra
Akureyringa, sem voru með skipinu.
Þessir sautján mánuðir, sem jeg hafði dvalið á föðurlandi mínu, höfðu
verið mjer mjög blessunarríkir. Starfið, sem jeg hafði þá gleði
að mega vinna fyrir Drottin minn og meistara, Jesúm Krist, bæði
með ræðu og riti, virtist ekki hafa verið með öllu árangurslaust.
Jeg kynntist mörgum ágætum mönnum, sem jeg minnist ætíð með hlýjum
hug. Og tilbreytingin hafði mjög góð áhrif á heilsu mína, svo jeg
kom aftur til Íslands með nýrri starfsþrá og meiri löngun, til að boða
kærleika og sannleika Jesú Krists ?
Ferðin til Íslands gekk fremur vel, en skipið hrepti hálfvont veður við
Færeyjar, svo að það varð að liggja við akkeri um tíma í hlje einnar
eyjunnar. Um kl.11 f.h. fimta daginn komum við til Djúpavogs, og
jeg fór í land, ásamt fjelaga mínum, innilega hrifinn af að vera kominn
aftur til landsins. Jeg reyndi, eins og margsinnis áður, kraft
þeirra banda, sem Ísland tengir hjörtu nokkurra útlendinga við
sig. Jeg fór að velta því fyrir mjer, hvort þeir, sem taka sjer
bústað í einhverju landi á fullorðins árum, muni ekki þar með hafa
sannað ást sína til landsins fult eins vel og þeir, sem fæddust í
landinu, án þess að hafa átt völ á því, á hvaða landi eða í
hverri þjóð þeir ættu að fæðast.
Næsta morgun fór skipið til Stöðvarfjarðar, þar hitti jeg nokkra
kunningja. Tókum við ljósmynd af síra Guttormi, sem virtist ern
og hress, þrátt fyrir aldur sinn, en myndin var því miður ekki
vel góð.
Á Fáskrúðsfirði sendi jeg boð um kaupstaðinn, að samkoma yrði
haldin í fundarsalnum, og þrátt fyrir það, að ekki var nema um fáeina
klukkutíma að gera, komu um 60 manns saman, og jeg hafði þá gleði, sem
jeg hafði þráð, alt síðan jeg fór til útlanda, að kunngera hinn
órannsakanlega ríkdóm Krists, á íslensku.
Nú var veðrið hið ákjósanlegasta, en alstaðar var mikill
snjóþungi. Skipið kom við á Reyðarfirði, Eskifirði, Norðfirði og
Seyðisfirði og fann jeg margt fólk sem jeg hafði áður kynst.
Á Vopnafirði kom margt fólk saman til guðsþjónustu, sem jeg
hjelt, því við vorum þar á sunnudegi. Á Bakkafirði, Þórshöfn og
Raufarhöfn fórum við ekki í land. Skipið tafðist nokkuð fyrir
utan Húsavík, vegna hríðar, en við komumst samt inn í höfnina þar
snemma á skírdag. Jeg auglýsti samkomu kl. hálf þrjú í
gistihúsinu og kom töluvert af fólki. Snjórinn var svo fádæma
mikill á Húsavík, að við tókum nokkrar myndir af honum til
minningar.
Næsta dag, föstudaginn langa, kom "Goðafoss" til Akureyrar og ferð mín var á enda.
Jeg var heppinn, að vera kominn heim, einmitt á helgum degi, því að
menn voru ekki bundnir við störf sín og vinir mínir og systkini í
Kristi fundu mig strax og það var líka hægt að halda samkomu sama
daginn. Fylltist salurinn af gömlum vinum, og hinar hlýju viðtökur voru
mjer til mikillar uppörfunar.
Síðan hefur starfið borið meiri sýnilegan ávöxt, og samkomurnar hafa
verið betur sóttar en nokkurn tímann áður. "Norðurljósið" hefir
og náð meiri útbreiðslu en áður og því hefur verið betur tekið af
lesendum yfirleitt, eftir brjefum þeirra að dæma.
Þess vegna vil jeg af öllu hjarta þakka og lofa almáttugan Guð, hinn
góða gjafara allrar blessunar, fyrir hina dásamlegu vernd hans og
varðveislu, á mjer, hinum óverðugasta allra þjóna hans, á öllum þessum
ferðum mínum, og fyrir alla þá blessun, sem hann hefir í tje látið,
síðan hann leiddi mig hingað aftur ...
Í júní talar
Arthur gegn guðspeki á tveimur samkomum, í fyrra skiptið að Grund í
Eyjafjarðarsveit og svo að Sjónarhæð fyrir fullu húsi. Fljótlega
eftir heimkomuna hlýtur hann einnig að hafa hafist handa við útgáfu
Norðurljóssins og í dagbók hans kemur fram að þann 7. júlí var blaðið
sent út. Þetta var október-nóvember blað árgangsins 1914. Þá skrifar
ritstjórinn:
Öllum áskrifendum, útsölumönnum og lesendum "Norðurljóssins" heilsast innilega!
Mikill hefir drátturinn orðið á
útkomu þessa tölublaðs, sökum fjarveru minnar í Bretlandi. Í
staðinn fyrir að vera fjóra mánuði í burtu, eins og jeg ætlaði, hefir
það orðið átján mánuðir. Hefi jeg frá mörgu að segja, aðallega
viðvíkjandi styrjöldunum, sem nú geisa um löndin og skal jeg við
tækifæri reyna að segja lesendum "Norðurljóssins" frá því
sögulegasta. Mikið verð jeg að þakka Guði vorum og Föður fyrir
hina náðarríku handleiðslu hans á öllum ferðum mínum, fyrir vernd hans
frá öllum hættum og loks fyrir það, að jeg fjekk að sjá þetta kæra land
aptur, sem hefir náð svo föstum tökum á hjarta mínu.
Næsta blað kemur út bráðlega,
og þá er árganginum lokið. Í því verður sagt frá útkomu blaðsins
framvegis. Að minsta kosti kemur blaðið út, ef Guð lofar, árið
1917, en óvíst er, hvort mjer tekst að gefa út 12 blöð fyrir
1916. Ef jeg sje mjer það ekki fært, þá sleppi jeg þeim
árgangi alveg. Verður ákveðið sagt um það í næsta blaði.
Góðar bækur
Aftast í þessu blaði er listi
yfir bækur sem út höfðu verið gefnar og fengust á þessum tíma á
afgreiðslu blaðsins. Slíkir listar birtust öðru hverju í blaðinu.
"Norðurljósið" mælir
með eptirfylgjandi bókum, og vill fúslega senda lesendum þær gegn
póstkröfu. 25% afsláttur, ef keypt er af þessum bókum fyrir
2. kr.
á 1 kr.: Nýja testamenti, með litmyndum.
Kristur biblían og vantrúin, eftir R. A. Torrey, í bandi.
Á 50 au.: Sálmar og söngvar(87, flestir þýddir úr ensku)
Á 25 au.: Kristur biblían og vantrúin(128 bls í kápu.)
Eiríkur litli. Ágæt saga (48 bls. Með myndum).
Er biblían ábyggileg? Sjerprentun úr Norðurljósinu.
Auðæfi Krists. Þýtt úr ensku.(63 bls.)
Á 20 au.: Hið sigursæla líf. Sjerprentun úr Norðurljósinu.
Á 15 au.: Falleg veggspjöld, með myndum.(tvær sortir með hanka).
Á 10 au.: Andatrúin: lýsing og viðvörun. (24 bls).
Stóð sólin kyrr á dögum Jósúa? 16 bls.)
Frelsun úr þrældómi(16 bls.)
Það sem hver drengur á að vita. (24 bls. Með mynd).
Saga leikarans (12 bls. Með myndum).
Týndi sonurinn. Veggspjöld með hanka.
Á 8 au.: Falleg veggspjöld með litmyndum (6 sortir).
Á 5 au.: Hjálpræði Guðs. (32 bls).
Fegurð Krists. (16 bls).
Á dönsku, 60 au.: Jesús Genkomst. (235 bls).
Þetta voru bækurnar sem
bóksölumenn Arthurs ferðuðust um með og buðu fólki til kaups á þeim
tíma. Þeir höfðu einnig til sölu skrifpappír, umslög, penna og
blek, griffla og spjöld. Einnig stílabækur. Það sést að
minnsta kosti í einu bréfi að fólk vildi heldur kaupa stílabækur frá
Arthuri en annarstaðar af því það taldi þær ódýrari en í búð.
Um miðjan júní kemur skeyti frá
Florence um að hún sé væntanleg til Íslands með
skipinu Ceres og 3. ágúst hringir hún frá Seyðisfirði. "Lof sé
Guði!" segir Arthur þá í dagbók sinni. Þremur dögum síðar kemur hún með
börnin og Kötu til
Akureyrar. Þær mæðgur, Florenc, Irene og Mabel, veikjast allar af
kvefi fljótlega eftir komuna til Íslands en í lok september eru þær
orðnar hressari og þann 29. september fara Arthur og Florence í
útreiðartúr fram að Bægisá, drekka te við ána og koma ekki heim aftur
fyrr en dimmt var orðið.
Þann 2. desember skrifar Arthur að 10 ár séu liðin síðan fyrst var farið að brjóta brauðið á
Sjónarhæð. Að sjálfsögðu hefir það verið á sunnudegi.
1917
Aðeins ein
færsla er skrifuð í dagbók Arthurs árið 1917. En Norðurljósið kom út
það ár og hér má sjá athugasemdir ritstjórans í janúartölublaðinu:
Mjer er skylt að
þakka Guði fyrir hinar óskiljanlega hlýju viðtökur, sem margir lesendur
blaðsins hafa veitt mjer síðan jeg kom hingað aftur til landsins.
Einnig þakka jeg hverjum einum sem hefir skrifað mjer, fyrir
vingjarnleg orð og loforð um hjálp við útbreiðslu blaðsins. Það
lítur út fyrir, að blaðið nái töluvert meiri útbreiðslu þetta ár,
heldur en áður. Sumir hafa greitt áskrifendagjald sitt fleiri
mánuðum fyrirfram, og sumir jafnvel borgað fyrir fleiri ókomin ár!
Þeir, sem ekki hafa þegar sent
áskrifendagjald sitt, eru beðnir að hugsa til þess með næsta pósti, því
að blaðið á að borgast fyrirfram. Nú á þessum ófriðartímum er
blaðaútgáfa svo mörgum erfiðleikum bundin, og kostnaður allur svo miklu
meiri, að það er nauðsynlegt að lesendur sjeu skilvísir, helst
undantekningarlaust. Um leið og menn senda sína 60 au., er þeim
ráðlagt að bæta 20 au. við til þess að kaupa nýútkomið rit, sem heitir
"Jónas í kviði stórfiskjarins", (Rannsóknarrit nr. 3,10 au.), eftir
ritstjórann, og nýtt veggspjald með mynd af Galíleuvatninu (10 au.),
sem verður sent með pósti strax við móttöku pöntunarinnar.
Stríðið
hafði margvísleg áhrif eins og gefur að skilja og ein afleiðing þess
var sú að skortur varð á pappír til blaðaútgáfu. Reyndist erfitt
fyrir Arthur að útvega nægan pappír til að halda áfram útgáfu
Norðurljóssins. Í nóvembertölublaðinu 1917 segir hann m.a. að ekki sé
víst að hann geti gefið út næsta árgang blaðsins nema úr rætist. Biður
hann áskrifendur að bíða með að senda sér áskrifendagjöldin fyrir næsta
ár þar til ljóst sé hvort blaðið muni koma út. En í desembertölublaðinu
má sjá að eftirfarandi pistil:
Athugasemdir ritstjórans
Jeg bið alla lesendur velvirðingar á því, að þetta blað kemur út á
eftir tímanum. Hafa óviðráðanlegar tálmanir orðið til þess, sem
ekki var á mínu valdi að afstýra.
Þegar síðasta blað kom út, var jeg mjög vondaufur um að fá pappír í
næsta árgang, enda er afar mikill hörgull á prentpappír nú sem
stendur. En mjer er það ánægja að tilkynna lesendum, að jeg hefi
nú tryggt mjer pappír í allan árganginn 1918, svo að blaðið getur
haldið áfram. En það var ekki hægt að fá pappír af sömu
stærð og áður hefur verið, og verð jeg þess vegna að breyta stærð
blaðsins þannig að blaðsíðurnar verða töluvert stærri, en verða aðeins
fjórar að tölu.
Lesmálið verður með þessu móti nokkuð minna. Í staðinn fyrir að hækka
verð blaðsins í 1 kr., eins og hefði verið óhjákvæmilegt, ef blaðið
hefði verið eins stórt og áður, ætla jeg nú að láta verðið standa
óbreytt, 60 au. fyrir árganginn, þratt fyrir hina geysimiklu verðhækkun
á prentpappírnum og öllu því, sem að blaðaútgáfu lýtur. Hlýtur blaðið
því enn þá að vera tiltölulega ódýrasta blað landsins ...
Margir hafa lagt kapp á að safna áskrifendum, án þess að þiggja einn
eyri í ómakslaun. Sumir hafa selt eldri árganga innhefta og önnur rit.
Öllum þessum ósérhlífnu vinum "Norðurljóssins" votta jeg enn að nýju
mitt besta þakklæti, og færi þeim ásamt öllum lesendum blaðsins
hjartanlegustu óskir um blessun Drottins á nýja árinu.
Flettingar í dag: 16 Gestir í dag: 3 Flettingar í gær: 309 Gestir í gær: 23 Samtals flettingar: 150380 Samtals gestir: 28856 Tölur uppfærðar: 3.4.2025 03:57:58
|
Tenglar
|